Wat te doen tegen houtworm? Direct antwoord en complete aanpak

Zie je kleine ronde gaatjes in hout, met fijn poeder eronder? Dan heb je waarschijnlijk te maken met houtworm. Wat je moet doen: behandel het hout met een impregneermiddel op basis van permethrin of boorzout, injecteer dit in de gaatjes en herhaal de behandeling na twee weken. Werkt dit niet, of zit de aantasting in dragende balken? Schakel dan een specialist in. In dit artikel lees je precies hoe je houtworm herkent, welke methode bij jouw situatie past en hoe je een nieuwe aantasting voorkomt.

Wat is houtworm?

Houtworm is niet een worm, maar de larve van een kever. De meest voorkomende soort in Nederland is de gewone houtwormkever, ook wel Anobium punctatum genoemd. De kever legt eitjes in spleten en poriën van hout. De larven, dat zijn de jonge diertjes, vreten zich daarna twee tot vijf jaar lang door het hout heen. Als ze volwassen zijn, bijten ze een gaatje en vliegen ze weg.

Die ronde gaatjes van 1 tot 3 millimeter die je ziet, zijn dus de uitgang. Niet de ingang. Onder of naast die gaatjes vind je vaak houtmolm. Dat is het fijne, zandkleurige poeder dat de larven achterlaten tijdens het vreten.

Actief of inactief? Check dit eerst

Voordat je iets doet, moet je weten of de houtworm nog actief is. Behandel je inactief hout, dan verspil je tijd en geld. De kleur van het houtmolm vertelt je alles.

Handige tip: de tape-methode. Twijfel je of de houtworm actief is? Plak in april een stuk wit papier of doorzichtige tape over de verdachte plekken. Valt er in de maanden mei tot augustus vers molm op, dan is de aantasting actief en moet je aan de slag.

Wat te doen tegen houtworm: alle methoden vergeleken

Er zijn meerdere manieren om houtworm te bestrijden. Welke methode het beste werkt, hangt af van de ernst van de aantasting en het soort object. De tabel hieronder geeft een snel overzicht.

1. Impregneermiddel: de meest effectieve methode

Een impregneermiddel op basis van permethrin of boorzout is de betrouwbaarste keuze voor de meeste situaties. Permethrin is een insecticide dat de larven doodt. Boorzout werkt anders: het tast de celwanden van de larven aan van binnenuit. Beide middelen zijn te koop bij bouwmarkten onder namen als Xyladecor Houtwormdoder, Impra of Bochemit.

Zo doe je het:

1. Reinig het hout. Verwijder stof, vuil en los houtmolm.
2. Breng het middel aan met een brede kwast. Drenk het hout goed door.
3. Injecteer het middel ook in de zichtbare gaatjes met een injectiespuit. Zo bereik je de larven dieper in het hout.
4. Laat het goed drogen. Herhaal de behandeling na één tot twee weken bij een zware aantasting.
5. Zorg voor goede ventilatie. Permethrin heeft een sterke geur.

Behandel bij voorkeur in het voorjaar, vóór het vliegseizoen. Zo raak je zowel de larven als de nieuw uitgekomen kevers.

2. Petroleum: het klassieke middel voor antiek

Petroleum is al generaties lang een bekende remedie tegen houtworm. Het werkt als een oplosmiddel en dringt diep in het hout, waardoor het larven ook in diepere gangen kan bereiken. Voor waardevolle antieke meubels is petroleum een zachte optie die het hout niet aantast.

Let wel op: petroleum is brandbaar en heeft een sterke geur. Werk altijd in een goed geventileerde ruimte, houd open vuur weg en dek omliggende spullen af. Breng het aan met een kwast of injecteer het direct in de gaatjes.

3. Azijn: beperkt effectief

Azijn wordt vaak aangeraden als goedkoop en natuurlijk middel. Het zure milieu zou de larven doden. In de praktijk werkt azijn alleen bij oppervlakkige aantastingen. Het dringt niet diep genoeg in het hout om larven in de gangen ver weg te bereiken. Gebruik azijn hooguit als extra maatregel naast een echt impregneermiddel, maar reken er niet op als enige behandeling.

4. Uitvriezen: chemievrij alternatief voor kleine objecten

Heb je een aangetast meubel of klein houten object? Dan is uitvriezen een goede optie zonder chemicaliën. Larven en eitjes sterven bij min 18 graden Celsius. Stop het object in een goed afgesloten vriezerzak en leg het minimaal twee weken in de vriezer. Laat het daarna langzaam op kamertemperatuur komen, zodat er geen condensatie in het hout trekt.

5. Warmtebehandeling: voor grote ruimtes

Bij een zware aantasting in constructiehout, zoals dakspanten, kunnen gespecialiseerde bedrijven een ruimte opwarmen tot boven de 55 graden Celsius. Houtwormlarven overleven die temperatuur niet. Dit is geen doe-het-zelf klus: de temperatuur moet overal gelijkmatig worden bereikt, ook diep in het hout.

Wanneer schakel je een specialist in?

In veel gevallen pak je houtworm prima zelf aan. Maar soms is professionele hulp de verstandigste keuze.

Weet je niet zeker of je te maken hebt met houtworm of een boktor? Dat is een belangrijk verschil. Een boktor maakt grotere, ovale gaatjes van 6 tot 9 millimeter en kan de draagkracht van balken veel ernstiger aantasten. Lees meer over het verschil tussen houtworm en boktor.

Houtworm voorkomen: zo houd je het weg

Houtworm kiest altijd voor vochtig, onbehandeld hout in slecht geventileerde ruimtes. Neem je die omstandigheden weg, dan is de kans op een nieuwe aantasting veel kleiner.

Samenvatting: wat te doen tegen houtworm?

Check eerst of de aantasting actief is via de kleur van het houtmolm of de tape-methode. Behandel actief hout met een impregneermiddel op basis van permethrin of boorzout. Gebruik petroleum voor antiek, de vriezer voor kleine objecten. Schakel een specialist in bij dragende constructies of als zelf behandelen niet helpt. Voorkom een nieuwe aantasting door hout droog, geventileerd en behandeld te houden.

Wil je de volledige stap-voor-stap aanpak lezen? Bekijk dan onze pagina over houtworm bestrijden of lees hoe je houtworm zelf behandelt. Heb je een ander soort ongedierte in huis? Bekijk ons overzicht van alle ongediertesoorten.